W ikonie wszystko podporządkowane jest teologii. Przede wszystkim proces jej powstawania jest wysiłkiem człowieka do takiego przekształcenia świata materii, aby świat został uchrystusowiony, przebóstwiony. Dlatego ikonograf używa materii nieożywionej (kredy, pigmentów uzyskiwanych z minerałów, skał, kolorowych ziem, złota) oraz ożywionej (drewno, kleje ze skóry królika i pęcherzy jesiotra, płótna), aby tę materię przekształcić w oblicze Boga, ukazać w materii jej ostateczny cel. Taki sposób kontemplowania materii, który pozwala wyłonić z niej oblicze Boga, pozwala człowiekowi widzieć wszystko w Chrystusie, który stał się cząstką materii, którego ciało złożone jest z tej samej materii, co gwiazdy, trawa, skały i każdy człowiek. Stąd technologia tworzenia ikony w całości przesycona jest symboliką.
Deska, na której malowana jest ikona, swoją symboliką odwołuje się do rajskiego drzewa życia oraz do drzewa, na którym zawisło Zbawienie świata. Na deskę naklejane jest płótno, które przypomina nam płótno Świętego Mandylionu, który ma moc uzdrawiania. Stąd ikona, ze względu na związek z Osobą Jezusa Chrystusa zawsze będzie miała aspekt terapeutyczny. Na przyklejone płótno nakłada się w odpowiedni sposób 12 warstw tzw. lewaksu (zaprawy kredowo-klejowej). Liczba ta symbolicznie nam ma przypominać 12 pokoleń Izraela, oraz Apostołów, na których zbudowany jest Kościół.
Kształt deski ikony jest charakterystyczny. Zazwyczaj z tego samego drewna utworzone jest niejako obramowanie (nazywane polem). Płaszczyzna wewnątrz tego obramowania nazywana jest kowczegiem czyli Arką, miejscem świętym, tabernaculum, na którym przedstawia się Oblicze Boże.

Wymiary niektórych ikon (tzw. patronackich) są określone przez wielkość noworodka. Jeśli np. nowonarodzony Piotruś ma 51 cm wzrostu, to ikona Św. Piotra napisana dla niego będzie miała 51 cm wysokości (czasem też brana jest pod uwagę szerokość ramion. Następnie rylcem wyżłabia się w ikonie rysunek, pisze się kształty przedstawianego misterium. Na wyszlifowaną zaprawę nakleja się różnymi technikami złoto, które uważa się nie za kolor, ale za światło, ponieważ postać święta cała jest zanurzona w Bożej Światłości. Złoto (w 24-karatowych płatkach) nakleja się bądź na mixtion (wytrawę ze szlachetnych żywic), uzyskuje się wtedy efekt matowy; bądź też na charakterystyczną glinkę wydobywaną w Armenii (wtedy można złoto polerować kamieniem agatu lub zębem wilka). Inne metale można zabezpieczać szelakiem (odchodami cejlońskich mszyc).