Galeria wystaw czasowych, parter. 11 stycznia ? 5 lutego 2012. Wernisaż 11.01.2012, godz. 12.00.
Ponad rok temu wrocławska Galeria Kościelak przekazała Muzeum Narodowemu we Wrocławiu cykl szkiców i rysunków Jana Berdyszaka z lat 1962-1991. ?Zdecydowałam się na ten gest widząc artystyczną autonomię tych prac i zdając sobie sprawę, z jaką łatwością mogłoby ulec rozproszeniu. Muzeum o statusie narodowej instytucji kultury nadal pozostaje najbardziej prestiżową i najważniejszą instytucją profesjonalnie zabezpieczająca dzieło przed zniszczeniem i zapomnieniem ? wyjaśnia Elżbieta Kościelak, szefowa Galerii. Przekazane szkice i rysunki należą do wczesnych realizacji artysty (Szkice 1962-1970) oraz do etapu twórczości dojrzałej (Rysunki integrujące na tekturach (1970-1972). Projekty wyobrażeń (1978) i Belki (1990-1993) poruszają te problemy artystyczne, które rozwijał artysta w późniejszych dziełach będących już w posiadaniu Muzeum Narodowego we Wrocławiu.
Zarówno Szkice, jak i Rysunki Jana Berdyszaka są to starannie wykonane, wycezelowane prace, które należy traktować, jak skończone dzieła sztuki. Jedenaście Rysunków integrujących na tekturach (1970-1972) sygnalizuje zagadnienie pustki i przestrzeni w dziele, jego otwartości. Projekty wyobrażeń, 13 rysunków ze szkicownika nr 112 to szkice wykonane tuszem na papierze, z wyciętymi elementami, w których realizowana jest koncepcja obrazu potencjalnego. Obrazy potencjalne i puste zakładały obecność człowieka (widza) i aktywizowanie jego wyobraźni. Mają prowokować, są całkowicie lub częściowo nieujawnione, puste albo niedopowiedziane.
Belki (1990-1993) to seria rysunków z późniejszego okresu twórczości artysty. Inspiracją są autentyczne belki pochodzące na przykład z rozbieranych, starych budowli. Mają one dla artysty znaczenie symboliczne i wyrażają m.in. cierpienie, los, ascezę, transcendencję.
?Belki w rysunkach i grafikach objawiają szeroki wachlarz możliwości własnego zaistnienia: od przedstawień ich ciemnych sylwet po charakterystycznie ukształtowane wycięcia stanowiące sugestię ich (nie)obecności. (?) Są wreszcie belki nieprzejrzyście czarne, jakby strawione ogniem i zwęglone, a jednak wciąż opierające się żywiołom i czasowi, trwające mimo? (M. Smolińska-Byczuk)
Przekazane w darze dla Muzeum Narodowego we Wrocławiu dwie teczki ze szkicami dwie z rysunkami są jedynie drobnym fragmentem jego bogatej twórczości. Szkicowniki prowadzone były od 1959 r. do 2006 r., powstało ich ponad 180.
Anna Kowalów
Korzystałam z następujących tekstów:
E. Kościelak, M. Szafkowska ?Jan Berdyszak. Szkice i rysunki?, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, 2012
J. Berdyszak, O obrazie, Muzeum Warmii i Mazur, 1999,
M. Smolińska-Byczuk, ?Belcanto i osłupienie? w ?Jan Berdyszak, Słupy i reszty?, Galeria Sztuki Wozownia, Toruń 2007
Na dar składają się następujące dzieła:
Teka szkiców, akryl na papierze, wymiary: 42x30cm, 1962, 1963, 1968, 1969, 20 egz.
Teka rysunków z serii ?Projekty wyobrażeń?, rysunki ze szkicownika nr 112, 31x27 cm, 31x27cm, 13 egz.
Teka rysunków z serii ?Belki? akryl, tektura, wymiary: 70x100cm, 1989-91, 10 egz.
Teka ?Rysunki integrujące?, ołówek, pastele, tusz na tekturze, wymiary 47x65cm, rok 1972, 11 egz.
Jan Berdyszak ? urodzony w 1934 r. w Zaworach koło Księża Wielkopolskiego, studiował rzeźbę w PWSSP w Poznaniu. Obecnie profesor Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu. Zajmuje się rzeźbą, malarstwem, grafiką, rysunkiem, projektuje scenografię teatralną. Jest autorem tekstów teoretycznych, które często towarzyszą realizacjom plastycznym. Debiutował pokazem grafiki na wystawie indywidualnej w klubie ?Od Nowa? w 1960 roku. Współpracował w Teatrem Marcinek i Teatrem 5 w Poznaniu (1961-1981). Od lat 80-tych XX w. związany z Galerią l?ollave oraz Centre Internationale Estampe et Livre URDLA w Lyonie. Od lat 70-tych uprawia refleksje nad symptomami teatru w sztuce i w życiu, które realizuje w postaci notatek, projektów i instalacji. Ma na swoim koncie kilkadziesiąt wystaw indywidualnych w Polsce i za granicą. Jego prace znajdują się w zbiorach m.in. Muzeów Narodowych w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Museum of Fine Arts w Bostonie, Staatliches Museum w Berlinie, Muzeum Puszkina w Moskwie. Galeria Kościelak we Wrocławiu.
Zrealizowała od 2003 roku ponad 20 wystaw programowych zbiorowych i indywidualnych, wydała kilka katalogów wystaw zbiorowych zorganizowanych w kraju i za granicą oraz drobne druki monograficzne towarzyszące wystawom indywidualnym artystów. W profilu galerii znajduje się sztuka z kręgu abstrakcji geometrycznej, konceptualizmu i ekspresji lat osiemdziesiątych.
Kuratorki wystawy: Elżbieta Kościelak, Magdalena Szafkowska
Katalog: Elżbieta Kościelak, Magdalena Szafkowska ?Jan Berdyszak. Szkice i rysunki?
Kontakt dla mediów:
Anna Kowalów, rzecznik prasowy Muzeum Narodowego we Wrocławiu
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
tel. 71 343 07 27
696 501 438
Muzeum Narodowe we Wrocławiu
pl. Powstańców Warszawy 5
50-153 Wrocław
www.mn.wroclaw.pl