Bronisław Wilkoszewski - Łódzki Canaletto. Fotografie ze zbiorów Muzeum Miasta Łodzi
Wystawa czynna: 20 maja ? 27 czerwca 2010
Komisarz wystawy: Beata Kamińska
Wystawa czynna: 20 maja ? 27 czerwca 2010
Komisarz wystawy: Beata Kamińska
Saryusz Bronisław Paweł Wilkoszewski (1847 ? 1901) był niedoścignionym rejestratorem tego wszystkiego co wydarzyło się w Łodzi w końcu XIX wieku i na przełomie dwóch stuleci. Mistrz fotografii ilustracyjnej, pionier zdjęć przedstawiających zabudowę miasta z końca XIX stulecia, nie bez przesady zresztą zwany ?łódzkim Canaletto?. Mówiono też o nim jako o dziejopisarzu miasta nad Łódką. Wilkoszewski pod koniec XIX stulecia zatrzymał w kadrze swojego aparatu w sposób niemalże perfekcyjny niepowtarzalny urok wielkiej metropolii przemysłowej, jej realia i mieszkańców. Utrwalił w swych ?obrazach? łódzką architekturę ? przede wszystkim pałace, wille, fabryki, budynki użyteczności publicznej, obiekty sakralne i oczywiście ulicę Piotrkowską. Wydany na przełomie 1898 i 1899 roku album jego autorstwa z widokami Łodzi stał się najpopularniejszym źródłem ikonografii miasta z końca XIX wieku, podobnie jak wykonane w tym czasie widoki Parku Helenowskiego czy też zbiór fotografii zrobionych podczas trwania Pierwszej Wystawy Przemysłowej w Łodzi w 1895 roku. Jest to niezwykle cenna dokumentacja i materiał źródłowy dotyczący życia społeczno ? kulturalnego i gospodarczego naszego miasta sprzed ponad 100 lat.
Drukowane albumy, pocztówki czy fotografie które wykonał artysta wykorzystywane były w różnorodny sposób. Często jako materiał ilustracyjny do kalendarzy, prasy ale głównie skierowany był do zagranicznych gości i miejscowej inteligencji. Materiał zdjęciowy jego autorstwa miał pełnić funkcję promocyjną i reklamową dla Łodzi, pokazać miasto w całej swej urodzie, prostocie i poetyce.
Stąd też dorobek Wilkoszewskiego do dziś jest najczęściej wykorzystywanym materiałem ikonograficznym przez badaczy historii i kultury Łodzi.
Urodził się w Szczekocinach (powiat wieluński). Niestety niewiele wiemy o jego dzieciństwie i wykształceniu. W 1878 roku wraz z Józefem Grodzickim prowadził zakład fotograficzny w Kielcach. Tam odkrywał tajniki sztuki fotografowania i z czasem usamodzielnił się. W 1887 roku przybył do Łodzi a w lutym następnego roku otworzył własne atelier fotograficzne w willi ?Trianon? w pasażu Meyera 5 (dziś Moniuszki). Filia (zakład fotograficzny ?Murillo?) znajdowała się przy Nowym Rynku 2 (dziś Plac Wolności). Klientami jego pracowni byli nawet przedstawiciele miejscowego establishmentu.
Poza pracą fotografa Wilkoszewski zajmował się również działalnością społeczną i kulturalną. Był współzałożycielem Towarzystwa Śpiewaczego ?Lutnia? i członkiem Towarzystwa Cyklistów. W swoim zakładzie urządzał liczne wystawy artystyczne, koncerty i przedstawienie dramatyczne. Zmarł nagle na atak serca mając zaledwie 54 lata ( 11 czerwca 1901 roku) podczas gry w wista w ?Grand Hotelu?. Pochowany został na Starym Cmentarzu Katolickim przy ul. Ogrodowej w Łodzi.
Na naszej ekspozycji znalazły się wybrane fotografie autorstwa Bronisława Wilkoszewskiego. Materiał ekspozycyjny podzielny został na pięć sekwencji tematycznych. Pochodzi on m.in. z albumów fotograficznych: ?Widoki m. Łodzi? (1898/1899 rok) czy ?Brasserie Helenow Etabilissements des Parce de Charles Anstadt a Łódź Pologne?(1895 rok). Prezentujemy również pocztówki z reprodukcjami zdjęć autorstwa Bronisława Wilkoszewskiego, fotografie wykonane podczas trwania Pierwszej Wystawy Przemysłowej w Łodzi ( 1895 rok) jak również kilka zdjęć portretowych klientów pracowni łódzkiego Canaletto z końca XIX wieku. Uzupełnieniem są ozdobne odwrocia zdjęć z oryginalną, secesyjną ornamentyką i zdobieniami.
Magdalena Krajewska-Sochala